Ontbos: de mens heeft niet alles onder controle

Bij het horen van de plaatsnaam Apeldoorn denkt de gemiddelde Nederlander vrijwel onmiddellijk aan bos. Het is dus niet verwonderlijk dat het CBK Apeldoorn met de tentoonstelling Ontbos inspeelt op dat gegeven. Binnen het kader van de Triënnale Apeldoorn 2008 reageren acht plaatselijke kunstenaars op het fenomeen ontbossing en alles wat daarmee samenhangt.

De tentoonstelling is veelzijdig en aan de uitvoering is veel zorg en aandacht besteed. Opmerkelijk is het brede spectrum van artistieke disciplines die aan bod komen. Het was wel een kwestie van passen en meten, maar toch kon er voldoende ruimte gecreëerd worden voor schilderkunst, objecten, installaties, videokunst en fotografie zonder dat de bijdragen elkaar hinderlijk in de weg staan.

Zo kan de geluidsexplosie die hoort bij de video-installatie van Sandrijn van der Horst alleen via koptelefoon geconsumeerd worden. In combinatie met supersnelle beeldwisselingen levert dat geluid een indrukwekkend spektakel op. Aanzwellende muziek leidt de beeldenstroom naar een climax en ondersteunt de bijzondere transformatie van boomkruinen en bosimpressies naar staalconstructies en ingenieus geconstrueerde bouwwerken. De installatie ‘t Veluwse Woud in strijd met de tijd geeft kernachtig aan waar het in de thema-expositie om draait.

Ook het eikenhouten object van Pier Pennings (een met behulp van bijenwas geconserveerde kale stam met wortelstelsel) en een fotowerk van Linda Mosterd (een schimmige en diffuse impressie van een bosgebied) haken vrij letterlijk in op het thema. De bomen van Ferry Staverman nemen door hun kunstmatige uiterlijk afstand van natuurlijke oorsprong. De objecten zijn artificieel tot op het bot en bevragen door hun bijzondere hoedanigheid de grens tussen natuurlijke uitstraling en kunstmatigheid. Minstens even artificieel zijn de geordende composities van Marije Vermeulen en de monochrome, oranjerode, grillig woekerende wandobjecten van Fred Anvelink. Imposant is een schilderij van dezelfde kunstenaar waarin overstelpende overdaad gesuggereerd wordt. Het materieschilderij wekt associaties met weelderige druiventrossen en sappige, overrijpe vruchten die tegen bederf aan lijken te zitten. Anvelink trekt alle registers open, maar het effectbejag is nooit storend omdat het geen doel is, maar een middel om het maximale rendement te bereiken.

Nicolette Klerk nodigt uit tot publieksparticipatie. De verleiding om te schuiven met de transparante sheets in de lichtbakken is onweerstaanbaar. Bezoekers kunnen nieuwe sfeerbeelden samenstellen door de sheets naar eigen inzicht te herschikken. Anne van As gaat dieper in op subjectieve waarneming door twee nauwelijks verschillende versies van hetzelfde beeld naast elkaar te laten zien. Het gaat daarbij niet om het zoeken maar om het ervaren van de verschillen. Alles bij elkaar levert Ontbos de indruk op dat de mens weliswaar denkt dat hij alles onder controle heeft, maar dat de natuur niet zomaar klein te krijgen is en sluipenderwijs het terrein dat haar ontstolen wordt, herovert.

http://www.destentor.nl/regio/apeldoorn/special/triennale/3686254/Ontbos-de-mens-heeft-niet-alles-onder-controle.ece